لولههای فولادی با وجود تمام کاربردها و ویژگیهای مثبت در حالت عادی مقاومت کمی در برابر خوردگی یا زنگ زدگی دارند. این ویژگی نهتنها روی کیفیت آنها، بلکه روی دوام سازه نیز تأثیر میگذارد. برای همین تولیدکنندهها برای این لولهها از پوشش فلزی مخصوص استفاده میکنند. به لولههای حاوی این پوشش فلزی، لوله گالوانیزه میگویند. لولههای گالوانیزه به 2 نوع گرم و سرد تقسیم میشوند که هر کدام از آنها ویژگیهای خاصی دارند.
نحوه تولید انواع لوله گالوانیزه با یکدیگر متفاوت است. این محصولات از برخی جهات دیگر نیز با هم تفاوتهایی دارند. ما در این مقاله میخواهیم درباره تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد و ویژگیهای آنها صحبت کنیم.
جدول تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد
در این جدول بهطور خلاصه انواع تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد را بررسی میکنیم:
| ویژگیها | لوله گالوانیزه گرم | لوله گالوانیزه سرد |
| روش آبکاری | غوطهوری در حمام فلز روی با دمای حدود ۴۴۹ درجه سانتیگراد | آبکاری در دمای اتاق |
| ضخامت لایه روی | بین 35 تا 650 میکرومتر | بین 5 تا 15 میکرومتر |
| ظاهر و روانکاری سطح | رنگ کدر و تیره، سطح ناهموار | رنگ روشنتر، سطح صاف و بدون اسپنگل روی |
| پوشش لایه فلز روی | یکنواخت، غیر یکنواخت | یکنواخت |
| طول عمر | معمولاً بین 25 تا 30 سال | حداکثر ۸ سال |
| قیمت | قیمت بیشتر بهدلیل ضخامت بالاتر و طول عمر بیشتر | قیمت کمتر بهدلیل ضخامت کمتر و طول عمر کمتر |
لوله گالوانیزه چیست؟
قبل از اینکه بخواهیم درباره انواع لوله گالوانیزه صحبت کنیم، بد نیست که ابتدا به ماهیت این محصولات و ویژگیهای آنها بپردازیم. لولههای گالوانیزه در واقع لولههای فولادی عادی هستند که با پوششی خاص برای مقاومت در برابر عوامل مخرب تولید شدهاند. از این محصولات برای اولین بار در سال 1960 بهمنظور انتقال آب استفاده شد و پس از آن در اغلب کشورهای جهان از این لولهها برای پروژههای ساختوساز استفاده کردند؛ چون بهمرور زمان صنعتگران به مزیتهای فراوان لولههای گالوانیزه نسبت به لولههای سربی پی بردند.
لولههای گالوانیزه تحت فرایند گالوانیزاسیون به 2 روش گرم و سرد تولید میشوند. محصولات تولیدشده در دمای بالا را با نام گالوانیزه گرم و محصولات تولید شده در دمای پایین را با نام گالوانیزه سرد میشناسند.
لوله گالوانیزه گرم چیست؟
یکی از انواع لولههای گالوانیزه، گالوانیزه گرم است که بهمنظور اعمال پوشش محافظ، آن را در حمام مذاب فلز با دمای 449 درجه سانتیگراد فرو میبرند. بعد از اینکه لوله را از حمام در میآورند، پوشش روی آن با اکسیژن موجود در هوا واکنش نشان میدهد و به اکسید روی تبدیل میشود.
اکسید روی نیز با دیاکسید کربن واکنش نشان میدهد و در نهایت تبدیل به کربنات روی میشود. کربنات روی در واقع لایهای پایدار و خاکستری است که چسبندگی بالایی به فولاد دارد.
نحوه تولید لوله گالوانیزه گرم چیست؟
تولیدکنندهها طی 3 مرحله لولههای گالوانیزه گرم را تولید میکنند که در ادامه آنها را بررسی میکنیم:
آمادهسازی سطح فولاد
لولههای فولاد کثیف طی فرایند گالوانیزاسیون نتیجه مطلوبی ندارند، برای همین صنعتگران در مرحله اول باید به فکر تمیزکردن و آمادهکردن سطح فولاد باشند. آنها باید بیشتر چربیها و مواد آلی روی فولاد را از بین ببرند. صنعتگران برای انجام این کار از مادهای سوزاننده برای چربیزدایی استفاده میکنند.
حالا آنها لوله را در اسید هیدروکلریک غوطهور میکنند تا هر گونه آثار زنگزدگی، سرباره جوشکاری یا گریس از روی آن پاک شود.
در آخرین بخش از مرحله آمادهسازی سطح لوله صنعتگران باید لولهها را شستشو دهند و آنها را در محلول شار با حدود 30 درصد کلرید آمونیوم غوطهور کنند.
گالوانیزاسیون
حالا نوبت به فرایند گالوانیزاسیون میرسد. طی این فرآیند باید فولاد را در حمام مذاب با حداقل 98 درصد روی غوطهور کنند. دمای حمام باید حدود 450 تا 480 درجه سانتیگراد باشد. برای اینکه پوشش تمام سطح لوله را در بر بگیرد، آنها را بهصورت زاویهای در حمام فرو میبرند.
در صورت آبکاری گرم مزیتهایی مثل چسبندگی قوی، ایجاد پوشش یکنواخت یا طول عمر بالا به بار میآید.
بازرسی
آخرین مرحله از فرایند گالوانیزاسیون بهروش گرم بازرسی است. طی این مرحله بهمنظور بررسی کیفیت پوشش لوله فولادی و تعیین ضخامت دقیق آن بازرسیهای بصری انجام میشوند. بازرسها در این مرحله از ابزارهایی مثل ضخامتسنج مغناطیسی استفاده میکنند.
لوله گالوانیزه سرد چیست؟
فرایند گالوانیزاسیون لولههای گالوانیزه سرد یا لولههای براق مبلی در دمای محیط انجام میشود. برای این کار نیاز به نمک روی و محلول آبی یا اسیدی دارید. شما باید نمک روی را داخل محلول بریزید و روی سطح فلز موردنظر اسپری کنید. صنعتگران طی این فرآیند بهمنظور انتقال یونهای فلز روی فلز مادر از جریان الکتریکی استفاده میکنند؛ به این روش الکتروگالوانیزه میگویند.
محصولی که بهروش آبکاری سرد تولید میشود، سطحی براق و درخشان دارد. مقدار گالوانیزه در این لوله کم و حدود 10 الی 50 گرم در هر متر مربع بوده و مقاومت آن در برابر زنگزدگی یا خوردگی نسبت به محصولات تولیدشده بهروش گرم کمتر است.
تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد چیست؟
هر 2 روش سرد و گرم بهنحوی باعث افزایش مقاومت لوله فولادی میشوند و آن را در برابر عوامل آسیبزا حفظ میکنند؛ اما شرایط آبکاری هر یک از این روشها با یکدیگر متفاوت است، برای همین تفاوتهای دیگری نیز با هم پیدا میکنند. از جمله تفاوتهای لوله گالوانیزه گرم و سرد میتوان به این موارد اشاره کرد:
ضخامت لایه روی
میزان ضخامت فلز روی در این محصولات با یکدیگر فرق میکند. در لولههای تولیدشده بهروش گالوانیزه گرم ضخامت لایه روی بین 35 الی 650 میکرومتر است. لولههای گالوانیزه سرد لایه روی با ضخامت 5 الی 15 میکرومتر دارند.
میزان ضخامت لایه zn نیز در این محصولات با یکدیگر فرق میکند. ضخامت این لایه در لولههای سرد یکنواخت و در لولههای گرم غیریکنواخت است.
با افزایش ضخامت لولهها مقاومت آنها در برابر خوردگی، زندگیزدگی و دیگر عوامل آسیبزا بالا میرود؛ بنابراین در این زمینه لولههای گرم گزینه بهتری نسبت به سرد هستند.
ظاهر و روانکاری سطح
شما میتوانید تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد را از روی ظاهر و رنگ آنها تشخیص دهید.
ظاهر لولههای گالوانیزه سرد: این محصولات با رنگ روشنتری تولید میشوند و با سطحی صاف و بدون اسپنگل در صنعت به کار میآیند.
ظاهر لولههای گالوانیزه گرم: این محصولات بهدلیل فرایند گالوانیزاسیون با دمای بالا سطح براقی دارند و با ویژگیهایی مثل رنگ کدر و تیره یا سطحی با برجستگیهای ناهموار در پروژهها به کار میآیند.
پوشش لایه فلز روی
نحوه پوششدهی این محصولات با فلز روی با یکدیگر فرق میکند. برای روش گرم از حمام مذاب استفاده میکنند، برای همین تمام سطوح فلز بهصورت کامل آبکاری میشود. در این روش نهتنها سطح خارجی، بلکه سطح داخلی قطعه را با فلز روی میپوشانند.
لولههای گالوانیزه سرد فقط در بخش بیرونی دارای لایه فلز روی هستند.
کاربرد و موارد استفاده
کاربرد هر یک از این محصولات به مقاومت لوله فولادی و ضخامت لایه روی بستگی دارد. لولههای گالوانیزه گرم پوشش ضخیمی دارند و مقاومت بالایی از خود نشان میدهند. از قطعات بزرگ لولههای گالوانیزه گرم میتوانند برای پروژههایی مثل حصار بزرگراهها، تیرراهها، تیر برقها، گاردریل جادهها و لولههای آب استفاده کنند.
لولههای گالوانیزه سرد شامل لایه روی نازکی هستند و در برابر زنگزدگی مقاومت کمتری از خود نشان میدهند؛ به همین دلیل معمولاً عمده استفاده از آنها در مصارف بهداشتی است. صنعتگران از این محصولات برای قطعات کار داخلی و در ابعاد کوچک مثل صنعت خودروسازی یا پیچ و مهره استفاده میکنند.
طول عمر
نحوه آبکاری لولههای سرد و گرم گالوانیزه با هم متفاوت است. سطح لایه روی این لولهها نیز با هم فرق میکند؛ بنابراین میتوان انتظار داشت که طول عمر آنها متفاوت باشد.
در لولههایی که بهروش گالوانیزه گرم تولید شدهاند، فلز روی با فلز پایه پیوند شیمیایی قوی ایجاد میکند. این محصولات ضخامت پوشش قویتری هم دارند؛ بنابراین میتوان انتظار داشت که محصولات تولیدی بهروش گرم طول عمر بیشتری داشته باشند و بین 25 تا 30 سال عمر کنند.
در لولههایی که بهروش گالوانیزه سرد تولید شدهاند، فلز زینک پوشش نازکی دارد و اتصال آن نیز به فلز پایه ضعیف است؛ بنابراین میتوان انتظار حداکثر طول عمر 8 ساله را از آن داشت.
البته نحوه و شرایط استفاده میتواند روی طول عمر هر کدام از این محصولات تأثیر بگذارد؛ مثلاً اگر از لولههای سرد روی زمین و در محیط خشک استفاده کنید، معمولاً دوام بیشتری از خود نشان میدهند.
قیمت
یکی از فاکتورهای مهم دیگر که باید درباره تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد بدانید، قیمت است. هزینه فروش هر یک از این محصولات با یکدیگر فرق میکند. در لولههای گالوانیزه گرم فلز روی ضخامت بیشتری دارد، برای همین میتوان انتظار طول عمر و مقاومت بیشتری را هم از آن داشت. این محصولات معمولاً نسبت به مدلهای تولیدی بهروش سرد قیمت بیشتری دارند.
البته در صورت استفاده از لولههای گالوانیزه گرم نگرانیها بابت آسیبدیدگی آنها در آینده از بین میرود؛ بنابراین هزینههای نگهداری یا تعمیرات کاهش پیدا میکند.
نحوه تشخیص گالوانیزه گرم و سرد چگونه است؟
روشهای مختلفی برای تشخیص گالوانیزه گرم و سرد از هم وجود دارد که در ادامه بررسی میکنیم:
- لولههای گرم بهشکل 2 سر رزوه دنده تولید میشوند. در نقطه مقابل لولههای سرد رزوه ندارند؛ البته میتوان آنها را بهصورت رزوهدار هم تولید کرد.
- محصولات تولیدشده بهروش گرم سطح زیباتر و براقتری دارند.
- علاوهبر سطح خارجی لولههای گالوانیزه گرم، سطح داخلی آنها هم پوشش فلزی روی دارد. در نقطه مقابل لولههای گالوانیزه سرد فقط شامل پوشش روی در سطح خارجی هستند.
- در صورتی که لولههای گالوانیزه سرد در مقابل نور خورشید قرار بگیرند، نور را بیشتر بازتاب میکنند.
برخی فکر میکنند که این محصولات از لحاظ سایز و ضخامت با هم متفاوت هستند؛ در صورتی که این طور نیست. تولیدکنندهها همه این محصولات را با طول 6 متر و قطر 1 تا 8 اینچ تولید کرده و به دست مشتری میرسانند! بنابراین سایز و ضخامت معیار مناسبی جهت تشخیص این محصولات از یکدیگر نیست.
تولیدکنندههای لولههای گالوانیزه در ایران
مجموعههای زیادی در کشور ایران مشغول به تولید لولههای گالوانیزه سرد و گرم هستند. این مجموعهها اغلب از استانداردهای روز دنیا پیروی میکنند تا بهترین و باکیفیتترین محصول را به دست مشتری برسانند. شما با خرید از این تولیدیها میتوانید پروژههای حرفهای را اجرا کنید. از جمله تولیدکنندههای لولههای گالوانیزه سرد و گرم در ایران میتوان به این موارد اشاره کرد:
- لوله گالوانیزه ساوه
- لوله گالوانیزه سپنتا
- لوله گالوانیزه اهواز
- لوله گالوانیزه سپاهان
- لوله گالوانیزه قزوین
- لوله گالوانیزه سمنان
- لوله گالوانیزه درپاد تبریز
استاندارد ساخت لوله گالوانیزه چیست؟
تولیدکنندهها استانداردهای گالوانیزاسیون مختلفی را در روند تولید محصولات خود در نظر میگیرند که از جمله آنها میتوان به این موارد اشاره کرد:
- DIN EN 10240
- DIN 2444
- ISIRI 3765
مشخصات شیمیایی لولههای گالوانیزه نیز بر اساس این استانداردها تعیین میشود:
- ASTM F108
- ASTM A90
هر کدام از این استانداردها بهنحوی به تولیدکنندهها در زمینه ساخت محصولاتی با کیفیت بالا کمک میکنند. شما قبل از شروع فرآیند تولید باید حتماً به این استانداردها و کاربرد آنها در فرآیند تولید لولههای گالوانیزه توجه کنید.
تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد، نکتهای مهم در صنعت
آگاهی از تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد نکتهای مهم در صنایع مختلف است که همه تولیدکنندهها و صنعتگران باید درباره آنها اطلاعات کافی داشته باشند. در صورتی که از لولههای سرد به جای گرم استفاده کنید، مقاومت پروژه به میزان قابلتوجهای پایین میآید و شاید اصلاً استاندارد نباشد! بنابراین به تفاوت این لولهها دقت کرده و شیوه تشخیص آنها را از یکدیگر بیاموزید. طی این فرآیند میتوانید محصولاتی با کیفیت بالا و متناسب با نیاز پروژه خود را از تولیدکنندهها بخرید.
تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد از جنبههای مختلفی مثل ظاهر، پوشش لایه فلز روی، کاربرد یا طول عمر تشخیص داده میشود. اگر هنوز در فرآیند تشخیص و درک تفاوتهای این محصولات مشکل دارید، توصیه میکنیم که حتماً با یک کارشناس حرفهای در زمینه فروش این محصولات صحبت کنید. کارشناسها با تکیه بر دانش، تجربه و تخصص خود بهطور کامل درباره تفاوت این محصولات و کاربردهای آنها در صنایع مختلف توضیح میدهند.






