آشنایی با معنی مفهوم PE ،PN و ‌SDR در لوله های پلی اتیلن

PE، PN و SDR از اصطلاحات پر کاربرد برای لوله‌های پلی اتیلن هستند. قبل از استفاده از این لوله‌ها باید درباره اینکه pe در لوله پلی اتیلن چیست و sdr یا pn چه مفهومی دارند، اطلاعاتی به دست آورید.

هر یک از این اصطلاحات بیانگر برخی ویژگی‌ها هستند:

• PE: مشخصه‌ای برای تعیین ضخامت لوله
• PN: کمیتی برای تعیین توان لوله در برابر حداکثر فشار مجازی
• SDR: با افزایش میزان SDR، ضخامت لوله پلی اتیلن کاهش پیدا می‌کند.

ما در این مقاله می‌خواهیم درباره هر یک از این اصطلاحات و ویژگی‌های آنها صحبت کنیم.

لوله پلی اتیلن چیست؟

قبل از بیان اصطلاحات رایج درباره انواع لوله پلی اتیلن، بد نیست که درباره ماهیت این محصولات بیشتر بدانید. این لوله‌ها از جنس پلی اتیلن ساخته می‌شوند و کیفیت بالایی دارند. بسیاری از کارفرمایان ترجیح می‌دهند که از این محصولات در پروژه‌های ساخت‌و‌ساز استفاده کنند، چون به‌دلیل وزن پایین و سهولت در بارگیری یا نصب سریع و آسان بسیاری از مشکلات پروژه‌های اجرایی را از بین می‌برند.

لوله‌های پلی اتیلن شعاع خمش مناسبی دارند و در دمای پایین در مقابل فشار یا ضربه مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهند. شما امکان استفاده از این لوله‌ها را در محیط‌های مختلفی مثل محیط‌های اسیدی یا بازی هم دارید، بدون اینکه نگران آسیب‌دیدگی آنها باشید.

لوله‌های پلی اتیلن در 2 نوع تک‌جداره و 2 جداره ساخته می‌شوند. هر کدام از انواع این لوله‌ها برای اجرا در برخی از پروژه‌ها مناسب هستند.
مثلاً لوله‌های PE80 یا PE100 جزء لوله‌های تک‌جداره‌ای هستند که از آنها در صنایع مختلفی از جمله انتقال آب و زهکشی در کشاورزی، محافظت از کابل‌های برق و مخابرات و … استفاده می‌کنند. 

لوله‌های اسپیرال یا کروگیت را می‌توان جزء انواع محصولات 2 جداره دانست که برای شبکه‌های کوچک و بزرگ انتقال فاضلاب به کار می‌آیند.

اصطلاحات رایج لوله های پلی اتیلن چیست؟

اصطلاحات رایج درباره انواع لوله‌های پلی اتیلن عبارتند از:

Pn در لوله پلی اتیلن چیست؟

PN یا Pression Nominal به‌عنوان کمیت مرجع استفاده می‌شود و بیانگر فشار مجازی است. مجری‌های پروژه با استفاده از این کمیت شیرآلات و لوله‌ها را از لحاظ میزان تحمل فشار دسته‌بندی می‌کنند.

ضخامت لوله‌ها ارتباط مستقیمی با مقدار PN دارد. PN تمام محصولات پلی اتیلنی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث کاهش یا افزایش مقاومت آنها می‌شود. 

در هنگام خرید لوله‌های پلی اتیلنی باید مطمئن شوید که مقدار PN آنها با سایر اجزاء به کار رفته در پروژه برابر است.

PN انواع مختلفی دارد، برای همین لوله‌ها از لحاظ قدرت، مقاومت و میزان انعطاف با یکدیگر متفاوت هستند. انواع این محصولات را می‌توان بر اساس استاندارد اروپایی در مدل‌های 2.5،4،6،10 و 16 pn دسته‌بندی کرد. 

pe در لوله پلی اتیلن چیست؟

برای درک مفهوم PE باید یک مثال درباره آن بزنیم. مثلاً یک لوله با مشخصات DN90 PE100 PN10 را در نظر بگیرید. طبق این مشخصات یعنی محصول با PE100 ساخته شده و با قطر 90 میلی‌متر باید فشار را تا 10 بار تحمل کند.

با افزایش PE در لوله‌های پلی اتیلن، محصول ضخامت بیشتری پیدا می‌کند.

از جمله متداولترین لوله‌های PE می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• پلی اتیلن PE63: این نوع لوله‌ها در حال حاضر کاربردی ندارند. این محصولات دانسیته کمی در مقابل مواد جدید دارند، برای همین وزن و ضخامت آنها زیاد است. این لوله‌ها هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهند. از آنجایی که تولید این محصولات از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست، بعد از مدتی از رده خارج شدند.
• پلی اتیلن PE80: کارشناس‌ها با تولید این محصولات متوجه شدند که در صورت افزایش دانسیته ضخامت لوله کمتر می‌شود؛ این موضوع روی کاهش وزن محصول تأثیر می‌گذارد. این لوله‌ها می‌توانند در برابر فشار زیاد از خود مقاومت خوبی نشان دهند. پلی اتیلن PE 80 با قیمت مناسبی در بازار عرضه شده است.
• پلی اتیلن PE 100: لوله‌های PE 100 جزء جدیدترین محصولاتی هستند که تولید شده‌اند. این لوله‌ها ویژگی‌های فیزیکی و عملکردی خوبی دارند و از دانسیته بالایی برخوردارند. این محصولات می‌توانند فشار بالا را نیز به‌خوبی تحمل کنند.

لوله‌های پلی اتیلن PE مزیت‌های زیادی دارند که از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• جابه‌جایی آسان
• طول عمر بالا
• مقاومت در برابر زلزله
• انعطاف‌پذیری بالا
• مقاومت مکانیکی
• مقاومت شیمیایی
• مقاومت در برابر ضربه
• سایز متنوع
• عایق الکتریکی
• عایق صوتی و حرارتی
• بهداشتی‌بودن

Sdr لوله پلی اتیلن چیست؟

SDR یا Standard Dimension Ratio مشخصه‌ای است که میزان مقاومت لوله‌ها را در برابر فشار‌های کاری یا نیرو‌های وارده در هنگام نصب تعیین می‌کند. برای محاسبه SDR از این فرمول استفاده می‌کنند:

SDR = ضخامت دیواره لوله پلی اتیلن / قطر خارجی لوله پلی اتیلن

لوله‌های پلی اتیلن باید مقاومت کافی در برابر فشار داخلی، بار‌های رویی مرده، بار‌های زنده یا نیرو‌های کششی وارد شده داشته باشند. 

میزان SDR مشخص می‌کند که یک لوله پلی اتیلن در برابر نیرو‌های وارد بر آن هنگام نصب چقدر قدرت دارد؛ مثلاً شما می‌توانید از محصولاتی با SDR 17 در پروژه‌های فاضلاب گرانشی استفاده کنید. لوله‌های نازک‌تر با مقدار SDR 19 یا SDR 21 برای کاربرد‌های کوتاه‌تر و کم‌قطرتر نیز به کار می‌آیند.

اگر حداکثر فشار مجاز کمتر از psi 100 بود، می‌توانید از لوله‌هایی با SDR 17 استفاده کنید. اگر فشار مجاز بیشتر از psi 100 باشد، بنابراین میزان فشار مقدار SDR را مشخص می‌کند؛ مثلاً در حداکثر فشار مجاز psi 150، از لوله‌های پلی اتیلن با SDR 11 استفاده می‌کنند.

فشار‌های حاصل از اجرا در لوله‌های پلی اتیلن بیشتر از تنش‌هایی است که بر اثر فشار عمودی بر آنها وارد می‌شود؛ اما شما باید به کاربرد هر یک از پروژه‌ها و نوع SDR لازم برای آنها توجه کنید؛ مثلاً شاید در یک پروژه خاص نیاز به لوله‌ای با SDR متفاوت داشته باشید.

اگر نیاز به نصب‌های عمیق یا خیلی کم عمق داشتید، حتماً از آنالیز‌های مهندسی کمک بگیرید. در واقع تأسیسات خیلی عمیق تحت فشار با رویی زیادی قرار دارند و تأسیسات کم عمق نیز شاید تحت تأثیر تمرکز بار‌های ترافیکی باشند.

PN، PE و SDR، مشخصه هایی برای بیان کیفیت لوله پلی اتیلن

با علم بر اینکه pe در لوله پلی اتیلن چیست یا PN و SDR چه هستند، بهتر می‌توانید نسبت به خرید لوله‌های پلی اتیلنی تصمیم بگیرید. اگر هنوز نیاز به دریافت مشاوره در این زمینه دارید، توصیه می‌کنیم که حتماً با یک کارشناس حرفه‌ای ارتباط بگیرید. کارشناس‌ها با تکیه بر دانش و مهارت خود به شما کمک می‌کنند تا محصولاتی کاملاً متناسب با نیاز پروژه خود بخرید. نادیده‌گرفتن کوچکترین نکته‌ای درباره PN، PE یا SDR می‌تواند منجر به پشیمانی شما از بابت خرید شود، بنابراین حتماً مقدار مناسب آنها برای پروژه موردنظر خود را به دست آورید.